İLMİN FAZİLETİ
Muhakkak ilmin menkıbeleri ve
faziletleri hakkında ayetler ve sahih, meşhur hadisler gelmiştir. Biz onları
zikretmekle meşgul ol-madık bu kitab uzamasın diye.
<<İlimin
fazileti hakkında bazı ayeti kerimeler:
“Allah’tan
ancak alim kulları korkar.”
“Allah,
içinizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltir.”
İbni Abbas
(radıyellahu anhuma) derki, alimler için mü’minler üzerine yediyüz derece
üstünlük vardır, her bir derece arası, beşyüz senelik yol mesafesi kadardır.
“Hiç
bilenle bilmeyen bir olur mu?”
“Allah,
adaletle kaim olduğu halde şehadet ettiki kendinden başka ilah yoktur; melekler ve ilim sahipleri de (buna) şehadet
etti. Ondan başka ilah yoktur, O, azizdir, hakimdir.”
“Mü’minlerin
hepsinin topluca sefere çıkmaları doğru de-ğildir. Onların her kesiminde bir
gurup dinde (ilimde) geniş bilgi elde etmek ve kavimleri (savaştan) geri
döndüğünde onları ikaz et-mek için geride kalmalıdır. Umulurki sakınırlar.”
İlimin
fazileti hakkında bazı hadisi şerifler:
- Ebud Derda (Radıyellahu
anhu) ‘dan rivayet edildi. Re-sulullah sallallahu aleyhi ve sellemden işittim
şöyle buyurdu: “Her kim, ilim talep ettiği bir yola girse (o yolda devam
etse), Allah, onun için cennet yolunu kolay eder.
- Muhakkak melekler,
yaptığından razı olduklarından ilim talep eden kişi için kanatlarını sererler.
- Muhakkak alim için,
göklerde ve yerde olanlar mağfiret talep ederler, hatta denizdeki balıklar
bile.
- Alimin, abid üzerine
fazileti, ayın diğer yıldızlar üzerine olan üstünlüğü gibidir. Muhakkak
alimler, peygamberlerin varisleridir. Muhakkak peygamberler, miras olarak
altın ve gümüş bırakmadılar, ancak ilmi miras bıraktılar.
- Her kim ilmi alırsa,
bol nasibi
almış olur.” (Ebu
Davud, Tirmizi)
Muaz İbni
Cebel’den (Radıyellahu anhu) rivayet
edildi ki kendisi şöyle dedi: Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden şöyle
buyurdu: “İlim öğreniniz, zira ilmi Allah için öğrenmek haşyettir. (Allah
korkusudur.) İlim talep etmek ibadettir. İlim müzakeresi tesbih (Allahı
zikretmek) tir. İlimden bahsetmek cihattır. Onu bilmeyene öğretmek sadakadır.
Ehline ilmi döşemek kurbet (Allah’a yakınlık) tır, zira onunla helal ve
haramlar bilinir. Cennet ehlinin yollarının alemidir. Vahşette yakın dosttur.
Gurbette arkadaştır. Tenhada konuşulandır. Sevinçte ve zararda yol gösterendir.
Düşmana karşı silahtır. Dostlar yanında süstür. Allahu teala onunla kavimleri
yükseltir. Hayırda onları çekip götüren imamlar yapar. Eserleri kıssa olarak
anlatılır. İşlerine tabi olunur. Görüşlerine müracaat olunur. Melekler onların
dostluğuna rağbet eder. Kanatlarını onlara sürterler. Kuru yaş herşey onlar
için mağfiret talep eder. Hatta denizin balıkları ve diğer haşeratı, yırtıcı
vahşiler ve ev hayvanları. Zira ilim, cehaletten kalbleri dirilten hayattır, karanlıktan gözleri
aydınlatan kandillerdir. Kul, ilimle hayırlılar menzillerine ve dünya ile
ahıretin yüce derecelerine ulaşır. ilimde tefekkür, oruca denktir, ilim dersi
geceyi kıyama denktir, onunla akrabalık bağları eklenir, onunla haram helalden
ayrılıp bilinir, ilim, amelin imamıdır, amel ilme tabidir, saidler ona ilham
olunur, şakiler ondan mahrum edilir.” (İbni Abdil-Berr)
İbni Abbas (radıyellahu
anhuma) ‘dan rivayetle Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden şöyle buyurdu:
“Her kim, ilim talep ettiği halde iken eceli gelirse, onunla peygamberler
arasında nü-büvvet derecesi hariç (bir fark) olmaksızın Allah’a kavuşur.” (Taberani)
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden şöyle buyurdu: “İlim
talep ettiği halde iken ona ölüm gelirse, şehid olarak ölür.”
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden şöyle buyurdu: “Sadakanın
en faziletlisi, müslüman kişinin ilim öğrenip sonra onu müslüman kardeşine
öğretmesidir.”
Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemden şöyle buyurdu: “Her kim,
insanlara öğretmek için ilimden bir kısım öğrense, yet-miş sıddık sevabı ona
verilir.”
Resulullah sallallahu
aleyhi ve sellemden şöyle buyurdu: “Ademoğlu ölünce amelleri kesilir, ancak
üç kişi müstesnadır. Sadaka-i cariye (cami, medrese-yol-çeşme gibi), veya
kendisi ile menfaatlenilen ilim (dini ilimler), veya onun için dua eden
salih ev-lat.”
Ebu Ümame (radıyellahu
anhu) Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin şöyle buyurduğunu rivayet etti: “Alınmadan evvel şu ilme
yapışın, onun alınması kaldırılmasıdır. Orta parmak ile baş parmağının
yanındaki parmağını birleştirip topladı. Sonra buyurdu: Alim ve talebe
hayırda ortaktır. Diğer insanlarda bir hayır yoktur.” (İbni Ma’ce)
Diğer bir hadisi şerifte şöyle buyurmuştur: “Dünya
ve içindekiler lanetlenmiştir, ancak Allah’ın zikri ve onunla alakalı şeyler,
alim ve talebe müstesnadır.”
(Burda zikrettiğimiz hadisi şerifler Terğib ve
terhib isimli ha-dis kitabının ilim babında mevcuttur.)
